In Nederland kunt u scheiden als uw huwelijk duurzaam ontwricht is. Duurzame ontwrichting is de enige reden die de Nederlandse wet geeft voor echtscheiding. Er is sprake van duurzame ontwrichting, wanneer de verhouding binnen het huwelijk zo moeilijk is geworden, dat het eigenlijk niet mogelijk is om nog langer bij elkaar te blijven.
Een scheiding of een ontbinding van het huwelijk kunt u samen met uw partner aanvragen. Maar als u dat niet wilt of als dat niet mogelijk is, kunt u het ook alleen doen. U kunt op elk moment na de huwelijkssluiting om een scheiding vragen. U hoeft dus niet een bepaalde periode getrouwd te zijn geweest.
Wanneer uw partner en u samen om de scheiding vragen en uw partner en u zijn het eens over de gevolgen van de scheiding of denken het eens te kunnen worden, dan hoeft u samen maar een advocaat te nemen. Hierbij worden de kosten van rechtsbijstand gedeeld. Gaat het om een eenzijdig verzoek en kunt u het niet eens worden over alle gevolgen van de scheiding, dan moeten uw partner en u allebei een eigen advocaat nemen.
Verloop procedure
Een scheidingsprocedure begint altijd met een verzoekschrift. Het verzoekschrift
kunt u samen met uw partner indienen, maar als u dat niet wilt, of als
dat onmogelijk is, kunt u het ook alleen doen. Zowel bij een gemeenschappelijk
verzoek als bij een eenzijdig verzoek stuurt u uw verzoekschrift via uw
advocaat naar de rechtbank. Bij een eenzijdig verzoek zorgt uw advocaat
er vervolgens voor dat binnen veertien dagen na indiening bij de rechtbank
een kopie van uw verzoekschrift via een deurwaarder bij uw partner wordt
bezorgd.
Wanneer u een eenzijdig verzoek om scheiding of ontbinding van het huwelijk doet, kan het zijn dat uw partner bezwaar heeft tegen dat verzoek. Hij of zij kan dan verweer voeren. Ook kan uw partner een zelfstandig verzoek indienen. In dat geval bepaalt de rechter een termijn waarbinnen u daartegen een verweerschrift kan indienen.
Wanneer alle stukken bij de rechtbank binnen zijn, wordt er een datum vastgesteld voor de zitting. U krijgt hiervoor een oproep, maar u bent niet verplicht om bij de zitting aanwezig te zijn. Tijdens de zitting vraagt de rechter uw partner en u of u nog iets wilt zeggen dat van belang kan zijn voor de beslissing. Aan het einde van de zitting deelt de rechter mee op welk moment de beslissing zal worden genomen. Deze beslissing wordt schriftelijk vastgelegd. Dit wordt een beschikking genoemd.
Een scheidingsprocedure kost tamelijk veel tijd. Het duurt in de regel minstens drie maanden voordat er een uitspraak over uw scheiding is. Wanneer uw partner en u het niet eens zijn over de dingen die moeten worden geregeld, kan het wenselijk zijn dat er een ‘voorlopige voorziening’ wordt getroffen. Bij een voorlopige voorziening neemt de rechter een voorlopige beslissing over die dingen waarover u het niet eens kunt worden. Zo’n beslissing geldt alleen tijdens de echtscheidingsprocedure. Tegen een uitspraak over een voorlopige voorziening kunt u niet in hoger beroep gaan.
Als uw partner en u, al dat niet met behulp van een of twee advocaten, overeenstemming bereiken over de scheiding en de gevolgen daarvan, kunnen de afspraken worden vastgelegd in een convenant. Via uw advocaat kunt u vervolgens een gemeenschappelijk verzoekschrift tot echtscheiding bij de rechtbank indienen. U kunt dan binnen drie maanden zijn gescheiden.
Wanneer u het met de beschikking van de rechtbank over uw scheiding niet eens bent, kunt u in hoger beroep gaan bij het Gerechtshof. Het Hof bekijkt uw zaak helemaal opnieuw en geeft daarna een beschikking. Bent u het niet eens met de beschikking van het Hof, dan kunt u beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden. De Hoge Raad behandelt de zaak niet opnieuw, maar kijkt alleen of de rechters het Nederlands recht juist hebben toegepast.
Pensioenverevening
Bij een echtscheiding moet u aan veel zaken denken: de verdeling van de inboedel, de verzekeringen en bijvoorbeeld het spaargeld. De verdeling van het pensioen wordt echter vaak vergeten bij een scheiding. U leest alles over pensioenverevening op onze pagina Pensioenverevening bij scheiding.